Σε μια εποχή όπου τα tablets, τα smartphones και οι τηλεοράσεις έχουν γίνει αναπόσπαστο μέρος της καθημερινότητας, η σχέση των οθονών με την υγεία των παιδιών αποτελεί ένα από τα πιο επείγοντα θέματα δημόσιας υγείας και παιδιατρικής. Οι τελευταίες μελέτες δείχνουν ότι η έκθεση σε οθόνες επηρεάζει όχι μόνο τον ύπνο των παιδιών αλλά και την κοινωνική, γνωστική και συναισθηματική τους ανάπτυξη, προκαλώντας αυξανόμενο προβληματισμό σε ειδικούς και γονείς.
Πώς οι οθόνες επηρεάζουν τον ύπνο των παιδιών
Ένα από τα πιο τεκμηριωμένα αποτελέσματα της εκτεταμένης χρήσης οθονών είναι η διαταραχή του ύπνου. Το μπλε φως που εκπέμπουν οι ψηφιακές συσκευές καταστέλλει την παραγωγή μελατονίνης, της ορμόνης που ρυθμίζει τον κιρκάδιο ρυθμό. Παιδιά που χρησιμοποιούν συσκευές πριν τον ύπνο συνήθως δυσκολεύονται να αποκοιμηθούν, ξυπνούν πιο συχνά και έχουν μικρότερης διάρκειας βαθύ ύπνο. Αυτό δημιουργεί έναν φαύλο κύκλο κόπωσης, μειωμένης προσοχής στην ημέρα και αυξημένου στρες.
Σύμφωνα με πρόσφατη ανάλυση που δημοσιεύθηκε στο JAMA Pediatrics, τα παιδιά που περνούν περισσότερες από δύο ώρες την ημέρα μπροστά σε οθόνες έχουν τριπλάσια πιθανότητα να εμφανίσουν προβλήματα ύπνου σε σύγκριση με συνομηλίκους τους που περνούν λιγότερο χρόνο σε αυτές. Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι, η ποιότητα του ύπνου είναι άμεσα συνδεδεμένη με τις ικανότητες μάθησης, τη συμπεριφορά και τη συναισθηματική σταθερότητα.
Επίδραση στην ανάπτυξη και τη συμπεριφορά
Η χρήση οθονών φαίνεται να συνδέεται και με άλλες πτυχές της παιδικής ανάπτυξης. Παιδιά που αφιερώνουν υπερβολικό χρόνο σε ψηφιακές συσκευές εμφανίζουν, σύμφωνα με μελέτες, λιγότερη κοινωνική αλληλεπίδραση, καθυστέρηση στην ανάπτυξη λεξιλογίου και προσοχής, αλλά και αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης συμπεριφορικών δυσκολιών. Το πρόβλημα γίνεται πιο εμφανές στις ηλικίες κάτω των 8 ετών, όπου το παιχνίδι, η φυσική δραστηριότητα και η ανθρώπινη επαφή παίζουν καθοριστικό ρόλο στην ανάπτυξη του εγκεφάλου.
Η Dr. Jenny Radesky, αναπληρώτρια καθηγήτρια Παιδιατρικής στο Πανεπιστήμιο του Μίσιγκαν και μέλος της American Academy of Pediatrics, επισημαίνει ότι «η υπερβολική χρήση οθονών μειώνει τον ποιοτικό χρόνο αλληλεπίδρασης γονέα-παιδιού, ο οποίος είναι κρίσιμος για τη γλωσσική, συναισθηματική και κοινωνική ανάπτυξη, ιδιαίτερα στα μικρότερα παιδιά». Όπως τονίζει, η χρήση οθονών πριν τον ύπνο σχετίζεται άμεσα με καθυστερημένη έλευση ύπνου και χαμηλότερη ποιότητα ξεκούρασης.
Σύμφωνα με την Dr. Radesky, στόχος δεν είναι η πλήρης απομάκρυνση της τεχνολογίας από τη ζωή των παιδιών αλλά η ορθή χρήση της. Οριοθέτηση χρόνου, καθορισμός «ζωνών χωρίς οθόνες» πριν τον ύπνο και επιλογή ποιοτικού περιεχομένου μπορούν να μειώσουν τις αρνητικές επιπτώσεις στις κρίσιμες φάσεις ανάπτυξης. Με αυτό τον τρόπο, η τεχνολογία μπορεί να γίνει εργαλείο μάθησης και ψυχαγωγίας χωρίς να θυσιάζεται η υγεία και η ποιότητα του ύπνου των παιδιών.
photo shutterstock
Διαβάστε επίσης
Εξατομικευμένη φροντίδα για τις αλλεργίες των παιδιών: Από τη διάγνωση μέχρι τη θεραπεία
Αύξηση νοσηλειών και πίεση στα παιδιατρικά νοσοκομεία λόγω γρίπης
