Η στένωση των καρωτίδων αρτηριών αποτελεί μία από τις πλέον ύπουλες αγγειακές παθήσεις, καθώς εξελίσσεται συχνά χωρίς εμφανή συμπτώματα μέχρι την εκδήλωση σοβαρού επεισοδίου. Πρόκειται για τη δημιουργία αθηρωματικών πλακών στο εσωτερικό των αγγείων που μεταφέρουν αίμα στον εγκέφαλο, με αποτέλεσμα τη μείωση της αιματικής ροής και την αύξηση του κινδύνου ισχαιμικού εγκεφαλικού.
«Οι καρωτίδες είναι οι βασικές αρτηρίες που τροφοδοτούν τον εγκέφαλο με οξυγόνο και θρεπτικά συστατικά. Όταν στενέψουν, αυξάνεται δραματικά ο κίνδυνος ισχαιμικού εγκεφαλικού επεισοδίου. Στατιστικά, η στένωση καρωτίδων αποτελεί την πρώτη αιτία εγκεφαλικών. Το πιο ανησυχητικό είναι ότι σε μεγάλο ποσοστό ασθενών δεν υπάρχουν συμπτώματα μέχρι να εκδηλωθεί παροδικό ισχαιμικό επεισόδιο ή πλήρες εγκεφαλικό», επισημαίνει ο Γεώργιος Ελευθερίου, Διευθυντής Αγγειοχειρουργός στο Metropolitan Hospital.
Γιατί η στένωση καρωτίδων οδηγεί σε εγκεφαλικό
Οι αθηρωματικές πλάκες περιορίζουν μηχανικά τη ροή αίματος προς τον εγκέφαλο. Επιπλέον, μπορεί να αποκολληθούν τμήματά τους και να προκαλέσουν εμβολή σε μικρότερα εγκεφαλικά αγγεία. Η διαταραγμένη, στροβιλώδης ροή ευνοεί και τον σχηματισμό θρόμβων, οι οποίοι μπορούν να οδηγήσουν σε ισχαιμικό εγκεφαλικό επεισόδιο. Ακόμη και στένωση άνω του 50–60% θεωρείται δυνητικά επικίνδυνη, ιδιαίτερα σε ασθενείς με συνοδά νοσήματα.
Ποιοι ανήκουν στις ομάδες υψηλού κινδύνου
Η πάθηση αφορά κυρίως άτομα άνω των 60 ετών και ασθενείς με υπέρταση, σακχαρώδη διαβήτη, υπερχοληστερολαιμία ή ιστορικό καρδιαγγειακής νόσου. Το κάπνισμα αποτελεί βασικό επιβαρυντικό παράγοντα, όπως και το προηγούμενο εγκεφαλικό ή παροδικό ισχαιμικό επεισόδιο. Οι άνδρες εμφανίζουν συχνότερα τη νόσο, ωστόσο οι γυναίκες παρουσιάζουν συχνά σοβαρότερες επιπλοκές.
Υπάρχουν προειδοποιητικά συμπτώματα;
Στις περισσότερες περιπτώσεις η στένωση παραμένει ασυμπτωματική. Όταν εμφανιστούν ενδείξεις, αυτές μπορεί να περιλαμβάνουν παροδική αδυναμία ή μούδιασμα άκρων, δυσκολία στην ομιλία, αιφνίδια απώλεια όρασης από το ένα μάτι ή έντονο ίλιγγο. Ακόμη και αν τα συμπτώματα υποχωρήσουν γρήγορα, απαιτείται άμεση ιατρική αξιολόγηση, καθώς ενδέχεται να πρόκειται για προειδοποιητικό σήμα επικείμενου εγκεφαλικού.
Πώς γίνεται η διάγνωση
Η διάγνωση βασίζεται κυρίως στο Triplex καρωτίδων, ένα ανώδυνο και αξιόπιστο υπερηχογράφημα που αποτελεί εξέταση εκλογής. Σε επιλεγμένες περιπτώσεις χρησιμοποιούνται αξονική ή μαγνητική αγγειογραφία, καθώς και ενδαρτηριακή ψηφιακή αγγειογραφία. Καθοριστική είναι η κλινική εκτίμηση από εξειδικευμένο αγγειοχειρουργό. Ο προληπτικός έλεγχος μπορεί να αποτρέψει ένα σοβαρό αγγειακό συμβάν πριν αυτό εκδηλωθεί.
Πότε και πώς αντιμετωπίζεται
Η θεραπευτική στρατηγική εξατομικεύεται και εξαρτάται από το ποσοστό στένωσης, την παρουσία συμπτωμάτων και τη γενική κατάσταση του ασθενούς. Σε ήπιες περιπτώσεις εφαρμόζεται συντηρητική αγωγή με αντιαιμοπεταλιακά, ρύθμιση αρτηριακής πίεσης και λιπιδίων και αυστηρή διακοπή καπνίσματος.
Σε σημαντική στένωση ή συμπτωματικούς ασθενείς προτείνεται χειρουργική αποκατάσταση με καρωτιδική ενδαρτηρεκτομή, η οποία παραμένει η θεραπεία εκλογής για τους περισσότερους. Εναλλακτικά, σε επιλεγμένες περιπτώσεις εφαρμόζεται ενδαγγειακή αποκατάσταση με τοποθέτηση stent καρωτίδας, μια ελάχιστα επεμβατική τεχνική με υψηλά ποσοστά επιτυχίας.
«Στο θεραπευτήριό μας εφαρμόζονται σύγχρονες, διεθνώς αποδεκτές πρακτικές με έμφαση στην ασφάλεια και τη μακροχρόνια πρόληψη του εγκεφαλικού. Τα αποτελέσματα είναι εφάμιλλα μεγάλων αγγειοχειρουργικών κέντρων της Ευρώπης και της Αμερικής», υπογραμμίζει ο κ. Ελευθερίου.
Πότε απαιτείται προληπτικός έλεγχος
Συνιστάται αξιολόγηση από αγγειοχειρουργό σε άτομα υψηλού κινδύνου, σε όσους έχουν καρδιαγγειακό ή οικογενειακό ιστορικό εγκεφαλικού, καθώς και σε όσους εμφάνισαν έστω και παροδικά νευρολογικά συμπτώματα. Η έγκαιρη διάγνωση μπορεί να προλάβει μόνιμη εγκεφαλική βλάβη και να αποδειχθεί σωτήρια.
Η στένωση καρωτίδων αποτελεί την πιο συχνή αιτία ισχαιμικών εγκεφαλικών επεισοδίων, αλλά ταυτόχρονα μία πάθηση που μπορεί να προληφθεί και να αντιμετωπιστεί αποτελεσματικά. Ο συστηματικός αγγειολογικός έλεγχος και η έγκαιρη θεραπευτική παρέμβαση μειώνουν δραστικά τον κίνδυνο σοβαρών επιπλοκών και σώζουν ζωές.
photo shutterstock
Διαβάστε επίσης
Νέο «ψηφιακό ραντάρ» για τις ιώσεις: Ο ΕΟΔΥ επιστρατεύει τους πολίτες
