Η άσκηση θεωρείται θεμέλιο της καλής υγείας και της βελτίωσης της φυσικής κατάστασης. Παρ’ όλα αυτά, δεν είναι λίγοι εκείνοι που, ενώ προπονούνται σταθερά και με πειθαρχία, διαπιστώνουν ότι το σώμα τους δεν ανταποκρίνεται όπως περίμεναν. Η άσκηση δεν γίνεται πιο εύκολη με τον χρόνο, η κόπωση επιμένει και η αίσθηση προόδου απουσιάζει. Το φαινόμενο αυτό δεν σχετίζεται πάντα με την ένταση ή τη συχνότητα της προπόνησης, αλλά με βαθύτερους μηχανισμούς που επηρεάζουν την κίνηση, τη σταθερότητα και την αποκατάσταση.
Έλλειψη κινητικότητας
Η έμφαση μόνο στη δύναμη ή στην ένταση, χωρίς αντίστοιχη φροντίδα της κινητικότητας, δημιουργεί ανισορροπία. Όταν οι αρθρώσεις δεν κινούνται άνετα στο φυσικό τους εύρος, το σώμα καταναλώνει περισσότερη ενέργεια για απλές κινήσεις. Η καταπόνηση, η ασύμμετρη φόρτιση και το «τράβηγμα» στη μία πλευρά αυξάνουν τον κίνδυνο τραυματισμού. Συχνά, η δυσκολία σε μια άσκηση δεν σχετίζεται με αδυναμία μυών αλλά με περιορισμένη κινητικότητα. Η ενσωμάτωση ελεγχόμενων κινήσεων σε όλα τα επίπεδα, ήδη από το ζέσταμα, επιτρέπει στους μυς να λειτουργούν αποδοτικότερα.
Κακή ευθυγράμμιση σώματος
Όταν αναπτύσσονται αντισταθμιστικά μοτίβα κίνησης, η στάση του σώματος μεταβάλλεται. Ρηχή αναπνοή με υπερβολικό «σήκωμα» του θώρακα, λεκάνη που γέρνει μπροστά ή πίσω και αδύναμος πυρήνας οδηγούν άλλους μυς να δουλεύουν περισσότερο απ’ όσο πρέπει. Έτσι, ασκήσεις που παλαιότερα ήταν εύκολες αρχίζουν να μοιάζουν βαριές. Η επαναφορά της σωστής στοίχισης θώρακα και λεκάνης πριν από την άσκηση μπορεί να βελτιώσει άμεσα τη σταθερότητα.
Προστατευτική μυϊκή τάση και χρόνιο «σφίξιμο»
Όταν το σώμα αντιλαμβάνεται αστάθεια, ενεργοποιεί μηχανισμούς άμυνας. Οι μύες «σφίγγουν» για να προστατεύσουν αρθρώσεις, κυρίως σε αυχένα, μέση και γοφούς. Αν αυτή η ένταση γίνει χρόνια, περιορίζει την κίνηση και αυξάνει την προσπάθεια ακόμη και σε γνώριμες ασκήσεις. Η λύση δεν είναι απλώς το stretching αλλά και η άσκηση σταθερότητας κορμού με έλεγχο και σωστή αναπνοή.
Λανθασμένη αναπνοή και αυξημένη κόπωση
Η ρηχή θωρακική αναπνοή ή το κράτημα της αναπνοής αυξάνουν δραστικά την ενεργειακή δαπάνη. Οι μύες επιστρατεύονται για σταθεροποίηση, οι αντισταθμίσεις εντείνονται και η κόπωση έρχεται ταχύτερα. Σταθερή ρινική αναπνοή στο ζέσταμα και πλήρεις εκπνοές κατά την άσκηση συμβάλλουν στη διατήρηση της έντασης σε λειτουργικά επίπεδα.
Ανεπαρκής αποκατάσταση και νευρική υπερένταση
Η πρόοδος δεν συμβαίνει κατά τη διάρκεια της άσκησης αλλά μετά από αυτήν. Όταν το νευρικό σύστημα παραμένει σε υπερένταση, οι ιστοί δεν αποκαθίστανται πλήρως και η κόπωση συσσωρεύεται. Η επίμονη δυσκαμψία και ο πόνος που δεν υποχωρεί αποτελούν ενδείξεις ότι το σώμα δεν προλαβαίνει να προσαρμοστεί. Επαρκής ύπνος, σωστή διατροφή και χαμηλής έντασης συνεδρίες μπορούν να βελτιώσουν αισθητά την απόδοση.
«Η κόπωση δεν είναι πάντα θέμα φυσικής κατάστασης αλλά συχνά αποτέλεσμα δυσλειτουργικής κίνησης και κακής ρύθμισης του νευρικού συστήματος», επισημαίνει ο Δρ. Stuart McGill, ομότιμος καθηγητής στο University of Waterloo, στον Καναδά, σε δημοσιεύσεις του για τη σταθερότητα του κορμού και την πρόληψη τραυματισμών.
Οι παράγοντες αυτοί αλληλοσυνδέονται και δημιουργούν έναν φαύλο κύκλο που μπλοκάρει την πρόοδο. Η έγκαιρη αναγνώριση και η στοχευμένη διόρθωσή τους μπορούν να επαναφέρουν την άσκηση στον πραγματικό της ρόλο, ως εργαλείο ενδυνάμωσης και όχι ως μόνιμη πηγή εξάντλησης, εξηγεί ο καθηγητής.
photo shutterstock
Διαβάστε επίσης
Η άσκηση ως φάρμακο για την ψυχική υγεία
Χόμπι που ενισχύουν εγκέφαλο και σώμα μετά τα 60
