Περίπου εξήντα χώρες ζητούν από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Εμπορίου μια ευρεία και χρονικά εκτεταμένη άρση των δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας, που δεν θα περιορίζεται μόνο στα εμβόλια κατά της COVID-19, αλλά θα καλύπτει το σύνολο των ιατρικών εργαλείων που είναι απαραίτητα στη μάχη κατά της πανδημίας. Την πληροφορία γνωστοποίησαν οι Γιατροί Χωρίς Σύνορα και η οργάνωση Knowledge Ecology International.
Σύμφωνα με τις δύο ΜΚΟ, περισσότερες από 60 χώρες κατέθεσαν στον ΠΟΕ αναθεωρημένη εκδοχή της πρότασής τους για παραίτηση από την προστασία των πατεντών, διευρύνοντας το πεδίο εφαρμογής της. Η KEI έδωσε στη δημοσιότητα το κείμενο, το οποίο προβλέπει μια εξαίρεση ευρείας κλίμακας και μακράς διάρκειας, ώστε να ενισχυθεί η παγκόσμια παραγωγή και διάθεση κρίσιμων ιατρικών προϊόντων.
Τι περιλαμβάνει η πρόταση
Το κείμενο ζητά η εξαίρεση να αφορά, πέραν των εμβολίων, τις θεραπείες, τα διαγνωστικά μέσα, τα ιατροτεχνολογικά προϊόντα, τον εξοπλισμό ατομικής προστασίας, καθώς και τα υλικά και συστατικά που απαιτούνται για την παραγωγή τους. Παράλληλα, τονίζεται ότι η ισχύς της εξαίρεσης θα πρέπει να διαρκέσει τουλάχιστον τρία χρόνια από την εφαρμογή της, με το Γενικό Συμβούλιο του ΠΟΕ να αποφασίζει στη συνέχεια αν θα αρθεί ή θα παραταθεί.
Αν και ο ΠΟΕ δεν επιβεβαίωσε επισήμως την αυθεντικότητα του εγγράφου, δυτικός διπλωμάτης που συμμετέχει στις συνομιλίες δήλωσε στο AFP ότι πρόκειται για αυθεντικό κείμενο, το οποίο έχει ήδη διανεμηθεί σε όλα τα μέλη του Οργανισμού.
Η πρωτοβουλία και οι αντιδράσεις
Η συζήτηση για την άρση των πατεντών άνοιξε τον Οκτώβριο, όταν η Ινδία και η Νότια Αφρική ζήτησαν την προσωρινή κατάργηση της προστασίας των δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας. Σύμφωνα με τους υποστηρικτές της πρότασης, το μέτρο θα μπορούσε να ενισχύσει την παραγωγή στις αναπτυσσόμενες χώρες και να περιορίσει τις μεγάλες ανισότητες στην πρόσβαση στα εμβόλια. Ωστόσο, η ιδέα αυτή έχει συναντήσει σφοδρές αντιδράσεις από τις φαρμακευτικές εταιρείες και τις χώρες όπου εδρεύουν.
Τις τελευταίες εβδομάδες, πάντως, παρατηρείται μεταβολή στάσης, καθώς οι Ηνωμένες Πολιτείες τάχθηκαν υπέρ μιας παγκόσμιας εξαίρεσης για τα εμβόλια, ενώ και άλλες χώρες δήλωσαν έτοιμες να συζητήσουν το ζήτημα. Παράλληλα, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο κάλεσε την ΕΕ να στηρίξει την άρση των πατεντών στον ΠΟΕ.
Έκκληση για άμεσες διαπραγματεύσεις
Με τη νέα αναθεωρημένη πρόταση στο τραπέζι, οι Γιατροί Χωρίς Σύνορα καλούν τις κυβερνήσεις να προχωρήσουν άμεσα σε διαπραγματεύσεις, επισημαίνοντας ότι δεν υπάρχει χρόνος για καθυστερήσεις. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις τους, περισσότερες από 100 χώρες στηρίζουν πλέον την πρωτοβουλία, με τη συμμετοχή και της Κίνας και της Ρωσίας, ενώ 62 χώρες έχουν επισήμως ταχθεί υπέρ της πρότασης, αριθμός που αυξάνεται σταθερά τις τελευταίες εβδομάδες.
Διαβάστε επίσης
Γαλλία – Lactalis: Ανακαλούνται έξι παρτίδες βρεφικού γάλακτος «Picot» σε 18 χώρες
Έκθεση ΕΟΔΥ: Επτά θάνατοι από γρίπη και έξι από COVID-19 την τελευταία εβδομάδα
