Μελέτη 25 ετών, παρακολούθησε μια μεγάλη ομάδα ενηλίκων στη Σουηδία με στόχο να διερευνήσει κατά πόσο διαφορετικοί τύποι γαλακτοκομικών προϊόντων συνδέονται με τον κίνδυνο εμφάνισης άνοιας. Οι ερευνητές εξέτασαν λεπτομερώς τη διατροφή των συμμετεχόντων κατά την έναρξη της μελέτης, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στα γαλακτοκομικά προϊόντα υψηλής και χαμηλής περιεκτικότητας σε λιπαρά, και παρακολούθησαν ποιοι ανέπτυξαν στη συνέχεια άνοια, συμπεριλαμβανομένης της νόσου Alzheimer και της αγγειακής άνοιας.
Το κύριο εύρημα της μακροχρόνιας μελέτης ήταν ότι τα άτομα με υψηλότερη κατανάλωση ορισμένων γαλακτοκομικών υψηλής περιεκτικότητας σε λιπαρά —ιδίως τυριού και κρέμας— είχαν χαμηλότερο συνολικό κίνδυνο εμφάνισης άνοιας.
Το τυρί υψηλής περιεκτικότητας σε λιπαρά συσχετίστηκε επίσης με χαμηλότερο κίνδυνο αγγειακής άνοιας, ενώ σε άτομα χωρίς συγκεκριμένο γενετικό παράγοντα κινδύνου (APOE ε4) συνδέθηκε με χαμηλότερο κίνδυνο νόσου Alzheimer.
Αντίθετα, τα γαλακτοκομικά χαμηλής περιεκτικότητας σε λιπαρά και τα περισσότερα άλλα γαλακτοκομικά προϊόντα δεν εμφάνισαν σαφή συσχέτιση με τον κίνδυνο άνοιας.
«Τα αποτελέσματα αυτά υποδηλώνουν ότι δεν επηρεάζουν όλα τα γαλακτοκομικά προϊόντα την υγεία του εγκεφάλου με τον ίδιο τρόπο, αν και πρέπει να ερμηνεύονται με προσοχή» εξηγεί η Δήμητρα Ευθυμιοπούλου, Διαιτολόγος-Διατροφολόγος.
Η άνοια καθίσταται ολοένα και συχνότερη καθώς ο πληθυσμός γηράσκει, ενώ επί του παρόντος δεν υπάρχουν θεραπείες που να μπορούν να αναστείλουν ή να αναστρέψουν τη νόσο. Ως εκ τούτου, οι επιστήμονες στρέφουν ολοένα και περισσότερο την προσοχή τους σε τροποποιήσιμους παράγοντες του τρόπου ζωής, όπως η διατροφή, προκειμένου να διερευνήσουν αν μπορούν να συμβάλουν στη διατήρηση της υγείας του εγκεφάλου μακροπρόθεσμα.
Η μελέτη
Η έρευνα βασίστηκε σε δεδομένα από τη μελέτη Malmö Diet and Cancer, η οποία περιλαμβάνει ενήλικες ηλικίας 45 έως 73 ετών κατά την έναρξη της μελέτης. Οι συμμετέχοντες παρείχαν λεπτομερείς πληροφορίες για τη συνήθη διατροφή τους μέσω ενός συνδυασμού ημερολογίου τροφίμων διάρκειας 7 ημερών, ερωτηματολογίου συχνότητας κατανάλωσης τροφίμων και εκτενούς προσωπικής συνέντευξης. Με τον τρόπο αυτό, οι ερευνητές μπόρεσαν να εκτιμήσουν την κατανάλωση κάθε συγκεκριμένου γαλακτοκομικού προϊόντος. Στη συνέχεια, οι συμμετέχοντες παρακολουθήθηκαν για έως και 25 έτη, ενώ τα περιστατικά άνοιας εντοπίστηκαν μέσω εθνικών μητρώων υγείας, με πολλές διαγνώσεις να επιβεβαιώνονται κλινικά.
«Η μεγάλη διάρκεια παρακολούθησης είναι ιδιαίτερα σημαντική, καθώς μειώνει την πιθανότητα τα πρώιμα, μη εμφανή συμπτώματα άνοιας να έχουν επηρεάσει τις διατροφικές συνήθειες των συμμετεχόντων», αναφέρει η διατροφολόγος.
Άνοια και διατροφή
Το πλέον αξιοσημείωτο αποτέλεσμα ήταν ότι η υψηλότερη κατανάλωση τυριού και κρέμας υψηλής περιεκτικότητας σε λιπαρά συσχετίστηκε με χαμηλότερο κίνδυνο εμφάνισης άνοιας ανεξαρτήτως αιτιολογίας. Τα άτομα με τη μεγαλύτερη κατανάλωση τυριού υψηλής περιεκτικότητας σε λιπαρά εμφάνισαν μια μέτρια αλλά κλινικά σημαντική μείωση του κινδύνου άνοιας σε σύγκριση με εκείνα που κατανάλωναν πολύ μικρές ποσότητες. Παρόμοιο μοτίβο παρατηρήθηκε και για την κρέμα υψηλής περιεκτικότητας σε λιπαρά. Και στις δύο περιπτώσεις, η αυξημένη πρόσληψη συσχετίστηκε γενικά με χαμηλότερο κίνδυνο.
Αντιθέτως, οι εκδοχές χαμηλής περιεκτικότητας σε λιπαρά του τυριού και της κρέμας δεν παρουσίασαν αντίστοιχες συσχετίσεις. Άλλα γαλακτοκομικά προϊόντα, όπως το γάλα, τα ζυμωμένα γαλακτοκομικά και το βούτυρο, επίσης δεν εμφάνισαν σταθερή συσχέτιση με τον κίνδυνο άνοιας. Τα ευρήματα αυτά υποδηλώνουν ότι η αντιμετώπιση των «γαλακτοκομικών» ως ενιαίας κατηγορίας μπορεί να είναι παραπλανητική. Αντίθετα, ο τύπος του γαλακτοκομικού προϊόντος και η περιεκτικότητά του σε λιπαρά φαίνεται να έχουν σημασία για τη μακροπρόθεσμη υγεία του εγκεφάλου.
Η παρούσα προοπτική μελέτη διάρκειας 25 ετών υποδηλώνει ότι η υψηλότερη πρόσληψη συγκεκριμένων γαλακτοκομικών προϊόντων υψηλής περιεκτικότητας σε λιπαρά, και ιδιαίτερα του τυριού και της κρέμας, σχετίζεται με χαμηλότερο κίνδυνο εμφάνισης άνοιας αργότερα στη ζωή. Οι προστατευτικές συσχετίσεις ήταν πιο εμφανείς για την αγγειακή άνοια και, μεταξύ ατόμων χωρίς σημαντικό γενετικό παράγοντα κινδύνου, για τη νόσο Alzheimer. Αντίθετα, τα γαλακτοκομικά χαμηλής περιεκτικότητας σε λιπαρά και τα περισσότερα άλλα γαλακτοκομικά προϊόντα δεν εμφάνισαν σαφή σχέση με τον κίνδυνο άνοιας.
«Τα ευρήματα αυτά αναδεικνύουν τη σημασία της εξέτασης όχι μόνο της συνολικής κατανάλωσης γαλακτοκομικών, αλλά και του τύπου και της περιεκτικότητάς τους σε λιπαρά. Αν και η μελέτη δεν μπορεί να τεκμηριώσει αιτιώδη σχέση, αμφισβητεί απλοϊκές παραδοχές ότι όλα τα διατροφικά λιπαρά είναι επιβλαβή για την υγεία του εγκεφάλου. Απαιτείται περαιτέρω έρευνα για την καλύτερη κατανόηση των υποκείμενων μηχανισμών και για να καθοριστεί αν οι παρατηρούμενες συσχετίσεις θα πρέπει να επηρεάσουν μελλοντικές διατροφικές συστάσεις», καταλήγει η κ. Ευθυμιοπούλου.
photo shutterstock
