Το κρύο δεν είναι απλώς μια δυσάρεστη συνθήκη της καθημερινότητας. Οι χαμηλές θερμοκρασίες επηρεάζουν άμεσα τη λειτουργία του οργανισμού και μπορούν να επιβαρύνουν σημαντικά την υγεία, ιδιαίτερα σε ευάλωτες ομάδες όπως ηλικιωμένοι, παιδιά και άτομα με χρόνια νοσήματα. Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι ο χειμώνας απαιτεί αυξημένη επαγρύπνηση και σωστή πρόληψη.
Όταν η θερμοκρασία πέφτει, ο οργανισμός ενεργοποιεί μηχανισμούς για να διατηρήσει τη θερμότητά του. Τα αγγεία συσπώνται, η κυκλοφορία του αίματος μειώνεται στα άκρα και η αρτηριακή πίεση μπορεί να αυξηθεί. Αυτή η φυσιολογική αντίδραση, ωστόσο, εξηγεί γιατί το κρύο συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο καρδιαγγειακών επεισοδίων, ιδιαίτερα σε άτομα με υπέρταση ή στεφανιαία νόσο.
Σύμφωνα με τον καθηγητή εφαρμοσμένης φυσιολογίας του Πανεπιστημίου του Portsmouth, Mike Tipton, η έκθεση στο κρύο ενεργοποιεί άμεσα έναν μηχανισμό επιβίωσης του οργανισμού. «Όταν η θερμοκρασία πέφτει, το σώμα περιορίζει τη ροή του αίματος προς το δέρμα και τα άκρα, ώστε να διατηρήσει τη θερμότητα στα ζωτικά όργανα, όπως η καρδιά και ο εγκέφαλος. Αυτή η αγγειοσύσπαση αυξάνει την αρτηριακή πίεση και μπορεί να επιβαρύνει άτομα με καρδιαγγειακά ή αναπνευστικά νοσήματα», εξηγεί.
Ο ίδιος, επισημαίνει ότι, το κρύο δεν επηρεάζει μόνο την κυκλοφορία του αίματος, αλλά και το αναπνευστικό σύστημα. «Ο ψυχρός αέρας ερεθίζει τους αεραγωγούς και μπορεί να προκαλέσει βρογχόσπασμο, ιδιαίτερα σε άτομα με άσθμα ή χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια. Για τον λόγο αυτό, η προστασία της μύτης και του στόματος στις χαμηλές θερμοκρασίες δεν είναι απλώς θέμα άνεσης, αλλά ουσιαστικό μέτρο υγείας», σημειώνει ο καθηγητής Tipton.
Λοιμώξεις του αναπνευστικού
Οι χαμηλές θερμοκρασίες ευνοούν την επιβίωση και μετάδοση ιών, όπως της γρίπης και των ιώσεων. Παράλληλα, ο ξηρός αέρας από τη θέρμανση ξηραίνει τους βλεννογόνους της μύτης και του λαιμού, μειώνοντας τη φυσική άμυνα του οργανισμού. Δεν είναι τυχαίο ότι τον χειμώνα αυξάνονται τα κρούσματα βρογχίτιδας, πνευμονίας και παροξύνσεων άσθματος και ΧΑΠ.
Επιπτώσεις σε μυοσκελετικό και αρθρώσεις
Πολλοί ασθενείς με αρθρίτιδα ή χρόνιους μυοσκελετικούς πόνους αναφέρουν επιδείνωση των συμπτωμάτων τους τον χειμώνα. Το κρύο μπορεί να προκαλέσει μυϊκή δυσκαμψία και εντονότερο πόνο στις αρθρώσεις, περιορίζοντας την κινητικότητα και επηρεάζοντας την ποιότητα ζωής.
Ποιοι κινδυνεύουν περισσότερο
Ιδιαίτερα ευάλωτοι είναι οι ηλικιωμένοι, καθώς ο οργανισμός τους δυσκολεύεται να ρυθμίσει τη θερμοκρασία. Τα άτομα με σακχαρώδη διαβήτη, καρδιοπάθειες ή αναπνευστικά νοσήματα χρειάζονται επιπλέον προσοχή, ενώ και όσοι εργάζονται ή κινούνται πολλές ώρες σε εξωτερικούς χώρους εκτίθενται σε αυξημένους κινδύνους υποθερμίας.
Πρόληψη και καθημερινή φροντίδα
Η σωστή ένδυση, η επαρκής θέρμανση των εσωτερικών χώρων, η καλή διατροφή και η ενυδάτωση αποτελούν βασικά μέτρα προστασίας. Ο εμβολιασμός κατά της γρίπης και η αποφυγή άσκοπης έκθεσης στο κρύο συμβάλλουν καθοριστικά στη διατήρηση της υγείας. Όπως τονίζουν οι γιατροί, ο χειμώνας δεν πρέπει να μας βρίσκει απροετοίμαστους, καθώς η πρόληψη παραμένει το ισχυρότερο «όπλο» απέναντι στις επιπτώσεις του κρύου.
photo shutterstock
Διαβάστε επίσης
Διατροφή και κρύο: Τι χρειάζεται ο οργανισμός τις παγωμένες ημέρες