Τα φυτικά ροφήματα έχουν κερδίσει σταθερά έδαφος στη διατροφή τα τελευταία χρόνια, αποτελώντας επιλογή όχι μόνο για όσους ακολουθούν χορτοφαγική διατροφή, αλλά και για καταναλωτές που αναζητούν εναλλακτικές λύσεις στο αγελαδινό γάλα. Ροφήματα από αμύγδαλο, σόγια, βρώμη, καρύδα ή ρύζι βρίσκονται πλέον σε κάθε σούπερ μάρκετ, συνοδευόμενα από ισχυρισμούς για οφέλη στην υγεία. Πόσο, όμως, τεκμηριώνονται αυτοί οι ισχυρισμοί και τι πρέπει να γνωρίζουν οι καταναλωτές;
Η αρχική άνοδος των φυτικών ροφημάτων συνδέθηκε κυρίως με τη δυσανεξία στη λακτόζη και τις αλλεργίες στο αγελαδινό γάλα. Στην πορεία, όμως, η κατανάλωσή τους επεκτάθηκε και σε άτομα χωρίς ιατρικό λόγο αποφυγής των γαλακτοκομικών, στο πλαίσιο μιας γενικότερης στροφής προς πιο «φυτικά» διατροφικά πρότυπα. Σύμφωνα με διεθνείς διατροφικές έρευνες, οι καταναλωτές συνδέουν τα φυτικά ροφήματα με χαμηλότερη πρόσληψη κορεσμένων λιπαρών και με πιο ήπια πέψη.
Διατροφική αξία: Δεν είναι όλα τα φυτικά ροφήματα ίδια
Παρά τη δημοφιλία τους, τα φυτικά ροφήματα διαφέρουν σημαντικά μεταξύ τους ως προς τη θρεπτική τους αξία. Το ρόφημα σόγιας ξεχωρίζει για την περιεκτικότητά του σε πρωτεΐνη, προσεγγίζοντας το αγελαδινό γάλα, ενώ το ρόφημα αμυγδάλου και ρυζιού έχει συνήθως χαμηλή περιεκτικότητα σε πρωτεΐνη αλλά λιγότερες θερμίδες. Το ρόφημα βρώμης περιέχει φυτικές ίνες, κυρίως β-γλυκάνες, που συνδέονται με τη ρύθμιση της χοληστερόλης, ενώ το ρόφημα καρύδας έχει υψηλότερη περιεκτικότητα σε λιπαρά.
Ένα κρίσιμο σημείο είναι ο εμπλουτισμός. Σε αντίθεση με το αγελαδινό γάλα, τα φυτικά ροφήματα δεν περιέχουν φυσικά ασβέστιο, βιταμίνη D ή βιταμίνη Β12 σε επαρκείς ποσότητες. Για τον λόγο αυτό, οι ειδικοί τονίζουν ότι η επιλογή εμπλουτισμένων προϊόντων είναι καθοριστική, ιδιαίτερα για παιδιά, εφήβους και άτομα μεγαλύτερης ηλικίας.
Πότε χρειάζεται προσοχή στην κατανάλωση
Η αναπληρώτρια καθηγήτρια Διατροφής και Δημόσιας Υγείας στο Πανεπιστήμιο Harvard, Cindy Leung, επισημαίνει ότι «τα φυτικά ροφήματα μπορούν να αποτελέσουν μέρος μιας ισορροπημένης διατροφής, αρκεί να επιλέγονται προϊόντα χωρίς πρόσθετα σάκχαρα και με επαρκή εμπλουτισμό σε ασβέστιο και βιταμίνες. Δεν είναι όλα διατροφικά ισοδύναμα με το γάλα και αυτό πρέπει να γίνεται σαφές στους καταναλωτές».
Οι Dr. Leung, υπογραμμίζει ότι τα φυτικά ροφήματα δεν θα πρέπει να θεωρούνται αυτόματα υγιεινά. Πολλά προϊόντα περιέχουν πρόσθετα σάκχαρα, αρωματικές ύλες και σταθεροποιητές, αυξάνοντας τη θερμιδική τους αξία. Η ανάγνωση της ετικέτας παραμένει καθοριστική, ειδικά για άτομα με σακχαρώδη διαβήτη ή μεταβολικά νοσήματα.
Συνολικά, τα φυτικά ροφήματα μπορούν να ενταχθούν στη σύγχρονη διατροφή ως εναλλακτική λύση, όχι όμως ως αυτόματη αντικατάσταση του γάλακτος χωρίς αξιολόγηση. Η ποικιλία, ο εμπλουτισμός και η απουσία πρόσθετων σακχάρων αποτελούν βασικά κριτήρια επιλογής, ενώ σε ευάλωτες ομάδες πληθυσμού συστήνεται η καθοδήγηση από επαγγελματία υγείας.
photo shutterstock
Διαβάστε επίσης
7 ροφήματα πριν την προπόνηση για ενυδάτωση και ενέργεια
Κίμτσι: Τα οφέλη και ο κίνδυνος από το δημοφιλές κορεάτικο συνοδευτικό