Η αύξηση του ελεύθερου χρόνου μετά τα 60 δεν αποτελεί απλώς μια φυσική εξέλιξη της ζωής, αλλά μια κρίσιμη ευκαιρία για επένδυση στη σωματική και ψυχική υγεία. Επιστημονικά δεδομένα των τελευταίων ετών δείχνουν, ότι, οι δραστηριότητες που επιλέγουν οι μεγαλύτεροι σε ηλικία ενήλικες επηρεάζουν άμεσα τον τρόπο με τον οποίο γερνούν, τόσο γνωστικά όσο και σωματικά.
Μεγάλη μελέτη που παρουσιάστηκε το 2024 στο ετήσιο συνέδριο της American Society of Nutrition, με δεδομένα από περίπου 700.000 άτομα, κατέδειξε ότι βασικές συνήθειες τρόπου ζωής μπορούν να προσθέσουν ακόμη και 24 χρόνια ζωής, ακόμη κι αν υιοθετηθούν μετά τα 40 ή τα 50. Πέρα από τη διατροφή, τον ύπνο και τη σωματική άσκηση, οι ειδικοί υπογραμμίζουν ότι τα χόμπι παίζουν καθοριστικό ρόλο στη διατήρηση της εγκεφαλικής λειτουργίας και της φυσικής κατάστασης.
Το περπάτημα και η ήπια άσκηση που «ξαναχτίζουν» τον εγκέφαλο
Το απλό περπάτημα αναδεικνύεται σε μία από τις πιο αποτελεσματικές παρεμβάσεις υγείας. Μελέτες δείχνουν ότι ακόμη και 4.000 βήματα ημερησίως συνδέονται με χαμηλότερο κίνδυνο θνησιμότητας και αύξηση του όγκου του εγκεφάλου. Η καθηγήτρια Γηριατρικής Ιατρικής Laura D. Baker από το Wake Forest University επισημαίνει ότι η τακτική βάδιση ενισχύει τη νευροπλαστικότητα και μπορεί να έχει συγκρίσιμα οφέλη με πιο έντονες μορφές άσκησης, ειδικά όταν γίνεται συστηματικά.
Νέες δεξιότητες και εκμάθηση σε κάθε ηλικία
Η εκμάθηση ξένων γλωσσών, η ενασχόληση με τη φωτογραφία ή με δημιουργικές δραστηριότητες που απαιτούν συγκέντρωση και μνήμη, έχει συνδεθεί με καλύτερη γνωστική επίδοση. Έρευνες δείχνουν ότι ακόμη και άτομα που ξεκίνησαν δεύτερη γλώσσα μετά τα 60 παρουσίασαν βελτίωση σε δείκτες μνήμης και προσοχής. Σύμφωνα με τον νευροεπιστήμονα Art Kramer από το Northeastern University, η δια βίου μάθηση λειτουργεί νευροπροστατευτικά, καθυστερώντας τη γνωστική έκπτωση.
Χορός, συντονισμός και νευροπλαστικότητα
Ο χορός και δραστηριότητες όπως το juggling φαίνεται να συνδυάζουν κίνηση, μνήμη και ισορροπία με μοναδικό τρόπο. Μελέτες έχουν δείξει ότι ο χορός μπορεί να προκαλέσει θετικές αλλαγές στον ιππόκαμπο, περιοχή του εγκεφάλου που επηρεάζεται έντονα από τη γήρανση, ενώ παράλληλα βελτιώνει τη σταθερότητα και μειώνει τον κίνδυνο πτώσεων.
Οι δραστηριότητες και τα χόμπι που ενισχύουν τον εγκέφαλο και το σώμα λειτουργούν ταυτόχρονα και ως μηχανισμός εκτόνωσης του στρες. Παράλληλα, πρακτικές ενσυνειδητότητας, όπως ο διαλογισμός, η γιόγκα ή ακόμη και η τακτική γραφή σε ημερολόγιο, συμβάλλουν στη συναισθηματική ισορροπία και στη μείωση της ψυχικής φόρτισης. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν και τα ευρήματα μελετών που δείχνουν ότι η επαφή με ζώα συντροφιάς μπορεί να βελτιώσει τη μνήμη, την ενέργεια και τη συνολική ευεξία στους ηλικιωμένους, ενισχύοντας το αίσθημα σκοπού και κοινωνικής σύνδεσης.
Βιντεοπαιχνίδια και ψηφιακή άσκηση του μυαλού
Παρά την κριτική που συχνά δέχονται, τα βιντεοπαιχνίδια, όταν χρησιμοποιούνται με μέτρο και στόχο, έχουν δείξει οφέλη στη μνήμη ατόμων ηλικίας 60 έως 80 ετών. Μελέτη από το Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνια έδειξε ότι η ενασχόληση με τρισδιάστατα παιχνίδια οδήγησε σε μετρήσιμη βελτίωση της γνωστικής λειτουργίας μέσα σε λίγες εβδομάδες.
photo shutterstock
Διαβάστε επίσης
Αποκριές στην Αθήνα: Πάνω από 60 εκδηλώσεις σε γειτονιές και πλατείες έως την Καθαρά Δευτέρα
Οι νευροεπιστήμονες πιστεύουν ότι δεν έχουμε μόνο 5 αισθήσεις, αλλά πάνω από 30