Τρεις σημαντικές αξιολογήσεις που ανατέθηκαν από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας επιβεβαιώνουν ότι τα βασικά φάρμακα απώλειας βάρους μπορούν να είναι αποτελεσματικά σε άτομα με παχυσαρκία, αλλά οι επιστήμονες διατηρούν ακόμα τις επιφυλάξεις τους, ειδικά σε ότι αφορά το μακροπρόθεσμο όφελος και την ποιότητα των ερενών που έχουν γίνει έως τώρα.
Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) ανέθεσε τις μελέτες αξιολόγησης προκειμένου να διαμορφώσει κατευθυντήριες οδηγίες σχετικά με τη χρήση αυτών των φαρμάκων για τη θεραπεία της παχυσαρκίας.
Η ανάλυση επικεντρώθηκε σε τρία φάρμακα απώλειας βάρους που ταξινομούνται ως ανταγωνιστές των υποδοχέων GLP-1. Σε γενικές γραμμές, κάθε φάρμακο προκάλεσε μεγαλύτερη απώλεια βάρους από ένα εικονικό φάρμακο. Ταυτόχρονα, οι ερευνητές διαπίστωσαν κενά στα στοιχεία, ειδικά όσον αφορά τα μακροπρόθεσμα αποτελέσματα για την υγεία, τις παρενέργειες και τις πιθανές συγκρούσεις συμφερόντων.
Φάρμακα GLP-1, διαβήτης και παχυσαρκία
Οι αγωνιστές του υποδοχέα γλυκαγόνου πεπτιδίου-1 (GLP-1) αναπτύχθηκαν για πρώτη φορά για τη θεραπεία του διαβήτη τύπου 2 και άρχισαν να χρησιμοποιούνται κλινικά στα μέσα της δεκαετίας του 2000. Σε άτομα με διαβήτη, ιδιαίτερα σε άτομα με καρδιακή ή νεφρική νόσο, αυτά τα φάρμακα βελτίωσαν τα επίπεδα σακχάρου στο αίμα, μείωσαν τον κίνδυνο καρδιακών και νεφρικών επιπλοκών, υποστήριξαν τη μείωση του βάρους και μείωσαν τον κίνδυνο πρόωρου θανάτου.
Τα φάρμακα αντιγράφουν τη δράση μιας φυσικής ορμόνης που επιβραδύνει την πέψη και αυξάνει το αίσθημα πληρότητας.
Πόση απώλεια βάρους προκαλούν τα φάρμακα GLP-1;
Και στις τρεις αξιολογήσεις, η τιρζεπατίδη (Mounjaro και Zepbound), η σεμαγλουτίδη (Ozempic, Wegovy και Rybelsus) και η λιραγλουτίδη (Victoza και Saxenda) οδήγησαν σε αξιοσημείωτη απώλεια βάρους σε διάστημα ενός έως δύο ετών σε σύγκριση με το εικονικό φάρμακο. Τα οφέλη φαίνεται πιθανό να συνεχιστούν για όσο διάστημα οι ασθενείς συνεχίζουν τη θεραπεία.
- Η τιρζεπατίδη (χορηγούμενη μία φορά την εβδομάδα) οδήγησε σε μέση μείωση βάρους περίπου 16% μετά από 12 έως 18 μήνες. Δεδομένα από 8 τυχαιοποιημένες ελεγχόμενες δοκιμές (6.361 συμμετέχοντες) έδειξαν ότι αυτό το επίπεδο απώλειας βάρους θα μπορούσε να διαρκέσει έως και 3,5 χρόνια, αν και οι πληροφορίες σχετικά με τη μακροπρόθεσμη ασφάλεια παραμένουν περιορισμένες.
- Η σεμαγλουτίδη (που χορηγείται επίσης εβδομαδιαίως) προκάλεσε μέση απώλεια βάρους περίπου 11% μετά από 24 έως 68 εβδομάδες. Τα ευρήματα από 18 τυχαιοποιημένες ελεγχόμενες δοκιμές (27.949 συμμετέχοντες) υποδηλώνουν ότι η επίδραση μπορεί να διαρκέσει έως και δύο χρόνια. Οι συμμετέχοντες που έλαβαν σεμαγλουτίδη ήταν πιο πιθανό να χάσουν τουλάχιστον το 5% του σωματικού τους βάρους, αλλά παρουσίασαν επίσης υψηλότερα ποσοστά ήπιων έως μέτριων γαστρεντερικών παρενεργειών.
- Η λιραγλουτίδη (ημερήσια ένεση) έδειξε πιο μέτρια αποτελέσματα, με μέση απώλεια βάρους περίπου 4-5% βάσει 24 δοκιμών (9.937 συμμετέχοντες). Παρόλα αυτά, περισσότεροι άνθρωποι πέτυχαν ουσιαστική απώλεια βάρους σε σύγκριση με το εικονικό φάρμακο. Τα στοιχεία για θεραπεία πέραν των δύο ετών ήταν περιορισμένα.
Όσον αφορά τα σοβαρά καρδιαγγειακά επεισόδια, την ποιότητα ζωής ή τον θάνατο, οι ερευνητές διαπίστωσαν μικρή ή καθόλου διαφορά μεταξύ των φαρμάκων GLP-1 και του εικονικού φαρμάκου. Οι παρενέργειες ήταν πιο συχνές με τα φάρμακα, ιδιαίτερα η ναυτία και άλλα πεπτικά προβλήματα, και ορισμένοι συμμετέχοντες διέκοψαν τη θεραπεία ως αποτέλεσμα.
«Αυτά τα φάρμακα έχουν τη δυνατότητα να επιφέρουν σημαντική απώλεια βάρους, ιδιαίτερα κατά το πρώτο έτος», λέει ο Juan Franco, συν-επικεφαλής ερευνητής από το Πανεπιστήμιο Heinrich Heine του Ντίσελντορφ στη Γερμανία. «Είναι μια συναρπαστική στιγμή μετά από δεκαετίες ανεπιτυχών προσπαθειών για την εύρεση αποτελεσματικών θεραπειών για άτομα που ζουν με παχυσαρκία».
Ανησυχίες σχετικά με τη χρηματοδότηση
Ένα μεγάλο μέρος των μελετών που συμπεριλήφθηκαν στις αξιολογήσεις χρηματοδοτήθηκαν από τις εταιρείες που παρασκευάζουν τα φάρμακα. Σε πολλές περιπτώσεις, οι εταιρείες συμμετείχαν ενεργά στον σχεδιασμό, τη διεξαγωγή, την ανάλυση και την αναφορά των δοκιμών. Αυτό το επίπεδο συμμετοχής εγείρει ανησυχίες σχετικά με πιθανές συγκρούσεις συμφερόντων και υπογραμμίζει την ανάγκη για περισσότερη ανεξάρτητη έρευνα.
photo shutterstock
Διαβάστε επίσης
Εξατομικευμένη ιατρική στον καρκίνο: Οι νέες στοχευμένες θεραπείες αλλάζουν το τοπίο της ογκολογίας