Η επιστήμη της γενετικής αλλάζει ραγδαία τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε την υγεία, την πρόληψη και τη θεραπεία των ασθενειών. Τα γονίδια δεν καθορίζουν μόνο τα εξωτερικά μας χαρακτηριστικά, αλλά επηρεάζουν τον κίνδυνο εμφάνισης χρόνιων παθήσεων, την ανταπόκριση στα φάρμακα και, σε μεγάλο βαθμό, τον τρόπο με τον οποίο ο οργανισμός μας γερνά και προσαρμόζεται στο περιβάλλον.
Τι ρόλο παίζουν τα γονίδια στην υγεία
Το ανθρώπινο γονιδίωμα περιλαμβάνει περίπου 20.000 γονίδια, καθένα από τα οποία μεταφέρει πληροφορίες απαραίτητες για τη σωστή λειτουργία του οργανισμού. Μεταβολές ή μεταλλάξεις σε ορισμένα από αυτά μπορεί να αυξήσουν την πιθανότητα εμφάνισης ασθενειών όπως ο καρκίνος, τα καρδιαγγειακά νοσήματα, τα αυτοάνοσα ή ο σακχαρώδης διαβήτης. Ωστόσο, οι ειδικοί επισημαίνουν ότι τα γονίδια δεν λειτουργούν απομονωμένα. Η διατροφή, η άσκηση, το στρες και οι περιβαλλοντικοί παράγοντες μπορούν να ενεργοποιήσουν ή να «σιγήσουν» γενετικές προδιαθέσεις.
Από την προδιάθεση στην πρόληψη
Η μεγάλη τομή της σύγχρονης γενετικής είναι η δυνατότητα πρόβλεψης κινδύνου πριν εμφανιστεί η νόσος. Μέσα από γονιδιακές αναλύσεις, οι γιατροί μπορούν να εντοπίσουν άτομα υψηλού κινδύνου και να προτείνουν στοχευμένες παρεμβάσεις, όπως συχνότερο έλεγχο, αλλαγές στον τρόπο ζωής ή προληπτικές θεραπείες. Έτσι, η ιατρική μετατοπίζεται από τη θεραπεία της νόσου στη διατήρηση της υγείας.
Όπως τονίζει ο καθηγητής Γονιδιωματικής Ιατρικής του Πανεπιστημίου Stanford, Dr. Michael Snyder, «τα γονίδια δεν είναι η μοίρα μας, αλλά ένα ισχυρό εργαλείο γνώσης. Όσο καλύτερα κατανοούμε το γενετικό μας προφίλ, τόσο πιο εξατομικευμένες και αποτελεσματικές μπορούν να γίνουν οι ιατρικές αποφάσεις». Η δήλωση αυτή αποτυπώνει τη φιλοσοφία της ιατρικής ακριβείας, όπου η θεραπεία προσαρμόζεται στον κάθε ασθενή και όχι το αντίστροφο.
Τι πρέπει να γνωρίζουμε
Παρά τη ραγδαία πρόοδο, οι ειδικοί υπογραμμίζουν ότι η γενετική πληροφορία χρειάζεται σωστή ερμηνεία. Η γενετική συμβουλευτική θεωρείται απαραίτητη, ώστε τα δεδομένα να μεταφράζονται σε ουσιαστική γνώση και όχι σε πηγή άγχους. Η δύναμη των γονιδίων είναι μεγάλη, αλλά το πώς θα αξιοποιηθεί παραμένει στα χέρια της επιστήμης και των ενημερωμένων πολιτών.
photo shutterstock
Διαβάστε επίσης
Ντόναλντ Τραμπ: Η ασπιρίνη, οι μώλωπες και οι αποκαλύψεις για την υγεία του
3+1 απλές συνήθειες ευεξίας που προσφέρουν ουσιαστικά οφέλη στην υγεία