Τα στοιχεία, που παρουσιάζει στο Healthstories ο πνευμονολόγος, καθηγητής Ιατρικής Σχολής ΕΚΠΑ και πρόεδρος της Ελληνικής Πνευμονολογικής Εταιρείας (ΕΠΕ), Στέλιος Λουκίδης, για τον καρκίνο του πνεύμονα, δεν αφήνουν περιθώρια εφησυχασμού.
Κάθε χρόνο 8.500 νέες περιπτώσεις εμφανίζονται στη χώρα μας. Στη πενταετία περίπου το 80% αυτών των ασθενών δεν επιβιώνει. Ο καρκίνος του πνεύμονα αφαιρεί περισσότερες ζωές από όσες οι καρκίνοι του μαστού, του προστάτη και του παχέος εντέρου μαζί.
Μετά από πολλές συζητήσεις της ΕΠΕ με την Πολιτεία, λοιπόν, η χώρα επιχειρεί για πρώτη φορά μια οργανωμένη, εθνική αντεπίθεση ενάντια στον συγκεκριμένο καρκίνο.
Καρκίνος του πνεύμονα: Προσυμπτωματικός έλεγχος
Ο καρκίνος του πνεύμονα είναι η μοναδική κακοήθεια με τόσο υψηλή θνητότητα, που διαθέτει τεκμηριωμένο, αποτελεσματικό εργαλείο προσυμπτωματικού ελέγχου. Πρόκειται για την ετήσια αξονική τομογραφία θώρακος χαμηλής δόσης (LDCT).
Όπως μας λέει ο κ. Λουκίδης, όπου εφαρμόστηκε συστηματικά στο εξωτερικό η συγκεκριμένη εξέταση, οδήγησε σε μείωση της θνητότητας κατά περίπου 25%. Η λογική είναι απλή αλλά κρίσιμη. Ο εντοπισμός του όγκου σε πρώιμο στάδιο αλλάζει ριζικά την πρόγνωση.
Η ομάδα-στόχος είναι ορισμένη διεθνώς:
- Άτομα ηλικίας από 50 έως 80 ετών
- Ενεργοί ή πρώην καπνιστές
- Ιστορικό καπνίσματος τουλάχιστον 20 πακέτα-έτη (π.χ. 1 πακέτο/ημέρα για 20 χρόνια ή 2 πακέτα/ημέρα για 10 χρόνια).
Το αποτύπωμα πέρα από τον καρκίνο του πνεύμονα
Ο προσυμπτωματικός έλεγχος δεν σώζει ζωές μόνο μέσω της πρώιμης διάγνωσης του καρκίνου. Σύμφωνα με τα δεδομένα, που παραθέτει ο κ. Λουκίδης, η απεικονιστική διερεύνηση οδηγεί συχνά:
- Σε πρώιμη διάγνωση ΧΑΠ, με πρόσφατη αμερικανική μελέτη να δείχνει 35% μείωση παροξύνσεων και χαμηλότερο κόστος για το σύστημα υγείας.
- Σε αναγνώριση αθηρωματικής νόσου.
- Σε εντοπισμό διάμεσων πνευμονοπαθειών σε αρχικά στάδια.
Με άλλα λόγια ο έλεγχος λειτουργεί ως «παράθυρο» συνολικής πρόληψης της υγείας των πνευμόνων.
Από την επιστημονική πρόταση στην κρατική πολιτική
Εδώ και τέσσερα χρόνια, με πρωτοβουλία της Ελληνικής Πνευμονολογικής Εταιρείας, τη συνεργασία της Ελληνικής Ακτινολογικής Εταιρείας, της Ελληνικής Εταιρείας Χειρουργών Θώρακος Καρδιάς και Μεγάλων Αγγείων και με την υποστήριξη της Εταιρεία Ογκολόγων Παθολόγων Ελλάδος, της FairLife LCC και της ΕΛΛΟΚ, διαμορφώθηκε ολοκληρωμένο σχέδιο για πιλοτική εφαρμογή προγράμματος σε επτά Κέντρα – κυρίως Πανεπιστημιακά Νοσοκομεία – σε όλη τη χώρα.
Στόχος να αξιολογηθεί συστηματικά η αποτελεσματικότητα και η βιωσιμότητα του προγράμματος, με ομοιογενή διαχείριση των ευρημάτων μέσω εξειδικευμένων ιατρείων προσυμπτωματικού ελέγχου σε ορίζοντα τριετίας.
Η αναπληρώτρια Υπουργός Υγείας, Ειρήνη Αγαπηδάκη, ενέταξε το πρόγραμμα στο εθνικό πλαίσιο πρόληψης «Προλαμβάνω».
Οι ειδοποιήσεις θα αποστέλλονται μέσω του προσωπικού γιατρού, με αξιοποίηση των ιατρικών δεδομένων, μετατρέποντας το σύστημα από παθητικό σε ενεργητικό, δεν θα περιμένει τον πολίτη, θα τον αναζητά.
Το κρίσιμο στοιχείο: Πρωτογενής πρόληψη
Ο πρόεδρος της ΕΠΕ επισημαίνει ένα κομβικό σημείο. Η πλειονότητα όσων θα ελεγχθούν δεν θα εμφανίσει ύποπτα ευρήματα. Αυτό, όμως, δεν σημαίνει αρνητικό αποτέλεσμα, αλλά ευκαιρία παρέμβασης.
Τα ιατρεία προσυμπτωματικού ελέγχου οφείλουν να συνδέονται αυστηρά με την πρωτογενή πρόληψη, κυρίως με οργανωμένες παρεμβάσεις διακοπής καπνίσματος. Αν δεν μειωθεί ο βασικός παράγοντας κινδύνου, καμία στρατηγική δευτερογενούς πρόληψης δεν αρκεί, αναφέρει ο κ. Λουκίδης.
Ένα «παράθυρο» για να αλλάξει η πρόγνωση
Η ένταξη του προγράμματος στο «Προλαμβάνω» δεν είναι απλώς μια ακόμη δράση screening. Είναι μια πιθανή καμπή στην ιστορία της πιο θανατηφόρας κακοήθειας στη χώρα.
Η μάχη με τον καρκίνο του πνεύμονα δεν θα κερδηθεί μόνο στα χειρουργεία και στα ογκολογικά τμήματα. Θα κερδηθεί στην έγκαιρη διάγνωση, στη συστηματική παρακολούθηση και, κυρίως, στη διακοπή του καπνίσματος.
«Είναι σημαντικό ότι η εφαρμογή αυτού του προγράμματος, μέσα στο γενικό πλαίσιο του «Προλαμβάνω», θα αποτελέσει μια σημαντική παρέμβαση, που θα αφορά στην πρόγνωση του καρκίνου του πνεύμονα.
Όχι μόνο μέσω των πρώιμων ευρημάτων, αλλά, κυρίως, μέσω της πρωτογενούς πρόληψης», καταλήγει ο διαπρεπής καθηγητής Πνευμονολογίας.
Δείτε επίσης
Νέο «ψηφιακό ραντάρ» για τις ιώσεις: Ο ΕΟΔΥ επιστρατεύει τους πολίτες