Ο καθηγητής Ιατρικής Στυλιανός Σαμαράς υπήρξε μια προσωπικότητα που συνέδεσε την επιστημονική αριστεία με την έμπρακτη προσφορά.
Ήταν από τους πρώτους Έλληνες καθηγητές της Ιατρικής που διέπρεψαν στο εξωτερικό, διεθνώς αναγνωρισμένος επιστήμονας, αλλά πάνω απ’ όλα άνθρωπος που, ακόμη και όταν έφτασε στην κορυφή του ακαδημαϊκού βίου του, κράτησε ζωντανή τη σχέση του με την ιδιαίτερη πατρίδα του.
Στην Αδριανή Δράμας, ένα από τα ομορφότερα χωριά του δήμου Παρανεστίου, η μετονομασία της κεντρικής πλατείας σε «Πλατεία Στυλιανού Κ. Σαμαρά» είναι μια συλλογική υπόκλιση σε έναν άνθρωπο που δεν ξέχασε ποτέ τον τόπο του, όπως αναφέρει χαρακτηριστικά το ΑΠΕ-ΜΠΕ.
Ήδη, από το 2000, με απόφαση της τότε δημοτικής αρχής, είχε τοποθετηθεί στην πλατεία η προτομή του. Με τη σημερινή ονοματοδοσία, το κεντρικότερο σημείο του χωριού αποκτά πλέον μια ενιαία ταυτότητα, αποτελώντας συνολικά σημείο αναφοράς για κατοίκους και επισκέπτες.
Το αίτημα για την ονοματοδοσία κατατέθηκε από τον Μορφωτικό Πολιτιστικό Σύλλογο Αδριανής στον δήμο Παρανεστίου, ο οποίος προχώρησε και σε παρεμβάσεις αισθητικής και λειτουργικής αναβάθμισης της πλατείας. Οι εργασίες ανάπλασης ενισχύουν τον χαρακτήρα του χώρου ως τόπου συνάντησης και πολιτισμού, ενώ το πλέγμα των παρεμβάσεων αναμένεται να ολοκληρωθεί με τη δημιουργία υπαίθριας βιβλιοθήκης.
Η βιβλιοθήκη, θα συνδέεται άμεσα με τη φιλοσοφία ζωής του ίδιου του Στυλιανού Σαμαρά, ο οποίος φρόντισε διαχρονικά για τη συντήρηση και τον εμπλουτισμό της βιβλιοθήκης της Αδριανής. Μέσα από το κληροδότημά του στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, διασφαλίστηκε τόσο η οικονομική ενίσχυση της τοπικής βιβλιοθήκης όσο και η παροχή υποτροφιών για μεταπτυχιακές σπουδές αποφοίτων Ιατρικής και Θεολογίας. Με τον τρόπο αυτό, η προσφορά του ξεπερνά τα όρια του χρόνου, συνεχίζοντας να επενδύει στη γνώση και στη νέα γενιά.
Κατά τη διάρκεια της εκδήλωσης, οι χαιρετισμοί των προσκεκλημένων ανέδειξαν τον συμβολισμό της ημέρας. Ο δήμαρχος Παρανεστίου Αναστάσιος Καγιάογλου χαρακτήρισε την ονοματοδοσία «πράξη μνήμης και συνέχειας», υπογραμμίζοντας ότι πρόκειται για μια ιστορική στιγμή για την Αδριανή. Όπως σημείωσε σε δηλώσεις του, «τιμούμε έναν άνθρωπο που άφησε το στίγμα του με το κληροδότημά του, έναν ευεργέτη που επένδυσε στη γνώση και προσέφερε όχι μόνο στον τόπο καταγωγής του, αλλά και στη νέα γενιά επιστημόνων».
Θ. Κυριακίδης: «Ευγνώμονες για την προσφορά του Σ. Σαμαρά»
Συγκινησιακά φορτισμένη ήταν η ομιλία του διακεκριμένου καθηγητή Θεοδόση Κυριακίδη, επιστημονικού συνεργάτη της Έδρας Ποντιακών Σπουδών του ΑΠΘ και επισκέπτη λέκτορα του Διεθνούς και Ελληνικού Πανεπιστημίου Ελλάδος. Ο ίδιος αποτελεί ζωντανό παράδειγμα της συνέχειας της προσφοράς του Στυλιανού Σαμαρά, καθώς στο παρελθόν υπήρξε υπότροφος του κληροδοτήματος, πραγματοποιώντας μεταπτυχιακές σπουδές στην Ιταλία.
Στην ομιλία του, ο κ. Κυριακίδης αναφέρθηκε στη διαχρονική σημασία των ευεργετών για την Παιδεία, σκιαγραφώντας παράλληλα πτυχές της ζωής και της επιστημονικής πορείας του Στυλιανού Σαμαρά. Στάθηκε ιδιαίτερα στη σχέση του με την Αδριανή και στην επιλογή του να επιστρέφει, με πράξεις, όσα ο ίδιος έλαβε. «Κάθε παιδί από την Αδριανή που θα περνά από εδώ», σημείωσε εμφανώς συγκινημένος, «θα ξέρει ότι ένας δικός του άνθρωπος έφτασε στην κορυφή του κόσμου και άπλωσε το χέρι για να τραβήξει και τους επόμενους προς τα πάνω».
Μιλώντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, ο κ. Κυριακίδης υπογράμμισε: «Είχα την τύχη και την ευλογία το 2014 να λάβω το κληροδότημα Στυλιανού Σαμαρά και να μεταβώ στη Ρώμη στο Πανεπιστήμιο La Sapienza. Στο ίδιο πανεπιστήμιο είχε μεταβεί και ο ίδιος για μεταπτυχιακές σπουδές. Εγώ ειδικεύτηκα στην ιστορία των χριστιανικών λαών της Ανατολής και της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας. Είμαστε όλοι παρόντες σε αυτή την όμορφη και σεμνή εκδήλωση για να τον τιμήσουμε, ευγνώμονες για την προσφορά του».
Δίπλα στην προτομή του Στυλιανού Σαμαρά, η ενημερωτική πινακίδα με το βιογραφικό του θυμίζει τη διαδρομή ενός ανθρώπου που ξεκίνησε από την Αδριανή και έφτασε να διδάξει και να προσφέρει σε πανεπιστήμια της Ελλάδας και του εξωτερικού. Από τα πρώτα του γράμματα στον τόπο καταγωγής του, μέχρι τη διεθνή επιστημονική του καταξίωση, το νήμα που τον συνέδεε με την Αδριανή δεν κόπηκε ποτέ.
Η «Πλατεία Στυλιανού Κ. Σαμαρά» αποτελεί πλέον μια ζωντανή υπενθύμιση πως η προσφορά ενός ανθρώπου μπορεί να γίνει τρόπος ζωής και, κυρίως, ότι κάποιοι άνθρωποι συνεχίζουν να διδάσκουν ακόμη και όταν δεν είναι πια παρόντες.
Ποιος ήταν ο Στυλιανός Σαμαράς
Ο Στυλιανός Σαμαράς γεννήθηκε το 1902, ήταν παιδί αγροτικής οικογένειας που έχασε νωρίς τους γονείς του. Σπούδασε Ιατρική στο Πανεπιστήμιο των Αθηνών, από όπου αποφοίτησε το 1930. Το 1932 ανακηρύχθηκε διδάκτωρ. Ακολούθησαν μεταπτυχιακές σπουδές στη Γερμανία και στη συνέχεια μετέβη στη Ρώμη όπου μαθήτευσε και συνεργάστηκε με τον επιφανή καθηγητή Παθολογίας Φρουγκόνι. Το 1938 ανακηρύχθηκε υφηγητής του Πανεπιστημίου. Το 1940 έγινε διευθυντής του Στρατιωτικού Νοσοκομείου και σύμβουλος της Ανώτατης Στρατιωτικής Διοίκησης. Όταν το 1942 δημιουργήθηκε η Ιατρική Σχολή του ΑΠΘ, εκλέχθηκε τακτικός καθηγητής.
Το ΑΠΘ, προκειμένου να ενισχύσει και να εμπλουτίσει τη νεοσύστατη Ιατρική σχολή με την απαραίτητη υποδομή, απέστειλε το 1945 τον καθηγητή Στυλιανό Σαμαρά στην Αμερική. Στόχος του πανεπιστημίου ήταν με την επιστροφή του να μεταφέρει την εμπειρία και τις γνώσεις του από την εκεί έρευνά του στην Ελλάδα.
Το 1947 υπέβαλε αίτηση παραίτησης από το πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, ενημερώνοντας ότι ανέλαβε στην Αμερική επιστημονική θέση. Η παραίτησή του έγινε δεκτή διά Βασιλικού Διατάγματος που εκδόθηκε στις 29 Απριλίου 1947 και αυτοδίκαια ίσχυε από το 1945. Το ίδιο έτος έγινε καθηγητής της Πειραματικής Παθολογίας στο πανεπιστήμιο του Κραίητον.
photo shutterstock