Σε μια εποχή, που το παγκόσμιο εμπόριο και η ψηφιακή αγορά προσφέρουν απεριόριστες δυνατότητες, μια σιωπηλή απειλή ελλοχεύει στα ράφια των παράνομων δικτύων διανομής: τα ψευδεπίγραφα φάρμακα.
Με την επίσημη έναρξη λειτουργίας του Ελληνικού Οργανισμού Επαλήθευσης Φαρμάκων (HMVO) στις 9 Φεβρουαρίου 2025, η Ελλάδα θωρακίζει τη νόμιμη αλυσίδα εφοδιασμού, εξασφαλίζοντας ότι κάθε σκεύασμα, που φτάνει στον ασθενή, είναι γνήσιο και ασφαλές.
Η μάχη ενάντια στα ψευδεπίγραφα φάρμακα
Τα ψευδεπίγραφα φάρμακα είναι πλαστά σκευάσματα, που φτιάχνονται με σκοπό την εξαπάτηση. Διαφέρουν από τα παραποιημένα, καθώς δεν παραβιάζουν μόνο εμπορικά σήματα, αλλά αποτελούν άμεσο κίνδυνο για τη ζωή.
Σύμφωνα με τον Ελληνικό Οργανισμό Επαλήθευσης Φαρμάκων (HMVO), μπορεί να περιέχουν:
- Λανθασμένα συστατικά ή επικίνδυνες τοξικές ουσίες.
- Λάθος δόση δραστικής ουσίας (υπερβολική ή ανεπαρκή).
- Καμία δραστική ουσία, καθιστώντας τη θεραπεία ανενεργή.
HMVO: Ο «φύλακας άγγελος» της εφοδιαστικής αλυσίδας
Ο HMVO ιδρύθηκε ως μη κερδοσκοπικός οργανισμός, για να υλοποιήσει την ευρωπαϊκή οδηγία για τα ψευδεπίγραφα φάρμακα στην Ελλάδα.
Αποτελεί τον συνδετικό κρίκο μεταξύ των φαρμακοβιομηχανιών, των χονδρεμπόρων και των φαρμακείων, διαχειριζόμενος μια εξελιγμένη τεχνολογική πλατφόρμα επαλήθευσης.
Στην πρωτοβουλία συμμετέχουν ο ΣΦΕΕ (Σύνδεσμος Φαρμακευτικών Επιχειρήσεων Ελλάδος), η ΠΕΦ (Πανελλήνια Ένωση Φαρμακοβιομηχανίας), το PIF (Pharma Innovation Forum), ο ΣΑΦΕΕ (Σύνδεσμος Αντιπροσώπων Φαρμακευτικών Ειδών και Ειδικοτήτων) και ο ΠΦΣ (Πανελλήνιος Φαρμακευτικός Σύλλογος) και ενώνουν τις δυνάμεις τους, για να μπορεί και να προβλέπεται και να ελέγχεται ο εφοδιασμός της αγοράς με γνήσια φάρμακα, για την ασφάλεια των Ελλήνων ασθενών.
Τι άλλαξε
Στην εκδήλωση για τη συμπλήρωση του ενός έτους λειτουργίας του Οργανισμού, οι ομιλητές ανέφεραν, μεταξύ άλλων, ότι η ταινία γνησιότητας στα φάρμακα άλλαξε σε data matrix code, θεμελιώνοντας μια ασφαλή και διαφανή αλυσίδα φαρμάκων στη χώρα μας.
Τι σημαίνει αυτό; Ότι η παραδοσιακή ταινία γνησιότητας (το γνωστό «κουπόνι»), που ξέραμε εδώ και δεκαετίες στην Ελλάδα, έδωσε τη θέση της στο ψηφιακό Data Matrix.
Ακολουθούν οι βασικές διαφορές και ο τρόπος λειτουργίας:
- Από τον γραμμωτό κώδικα στο 2D: Ενώ η παλιά ταινία είχε απλό barcode, το νέο Data Matrix (ένα τετράγωνο σύμβολο με ασπρόμαυρα στίγματα) μπορεί να αποθηκεύσει πολύ περισσότερες πληροφορίες σε ελάχιστο χώρο, όπως αναφέρει ο HMVO.
- Μοναδικότητα ανά κουτί: Κάθε μεμονωμένο κουτί έχει πλέον τον δικό του, μοναδικό σειριακό αριθμό. Με την παλιά ταινία, ο κώδικας ήταν ίδιος για όλα τα κουτιά της ίδιας παρτίδας.
- End-to-End Επαλήθευση: Ο φαρμακοποιός σκανάρει το Data Matrix κατά την πώληση. Το σύστημα επικοινωνεί σε πραγματικό χρόνο με την ευρωπαϊκή βάση δεδομένων και «ακυρώνει» τον κωδικό, ώστε να μην μπορεί να χρησιμοποιηθεί ξανά σε άλλο (ψευδεπίγραφο) προϊόν.
- Προστασία από παραβίαση: Παράλληλα με τον κώδικα, η νέα συσκευασία διαθέτει υποχρεωτικά και μηχανισμό ανίχνευσης παραποίησης (π.χ. αυτοκόλλητο ασφαλείας ή ειδικό άνοιγμα), που αποδεικνύει ότι το κουτί δεν έχει ανοιχτεί μετά την έξοδο από το εργοστάσιο.
Στόχος η προστασία των ασθενών
Ο Οργανισμός διαθέτει περισσότερες από 10.929 συμμετέχοντες, εκ των οποίων το 96% είναι ιδιωτικά φαρμακεία.
Είναι διασυνδεδεμένος με την αποζημίωση (αυτό δεν συμβαίνει στην υπόλοιπη Ευρώπη) και με την ΗΔΙΚΑ. Συνεργάζεται με 10.541 ιδιωτικά φαρμακεία, 131 δημόσια νοσοκομεία, 105 ιδιωτικά νοσοκομεία και 102 χονδρέμπορους και φαρμακαποθήκες.
Η ανάπτυξη και η εφαρμογή στη συνέχεια ενός αξιόπιστου συστήματος επαλήθευσης, που θα παρέχει τη δυνατότητα ελέγχου της γνησιότητας των φαρμάκων, πριν αυτά βρεθούν στα φαρμακεία, είναι μεγάλο στοίχημα σε αυτή τη φάση.
Άλλωστε η εφαρμογή αυτού του συστήματος είναι υποχρεωτική, καθώς εμπίπτει στο νομοθετικό πλαίσιο, που αφορά σε όλα τα κράτη-μέλη της ΕΕ.
Δείτε επίσης
Επίσκεψη Βιλδιρίδη στο υπό ανέγερση Νοσοκομείο Σπάρτης ΙΣΝ, στη Σπάρτη