«Οι χρωστικές αλλοιώσεις των δοντιών διακρίνονται σε εξωγενείς και ενδογενείς», εξηγεί η Χειρουργός Οδοντίατρος Μαρία Τσαούτου-Κωστομοίρη. Οι εξωγενείς χρωστικές σχετίζονται κυρίως με εξωτερικούς παράγοντες, όπως η κατανάλωση καφέ, τσαγιού, κόκκινου κρασιού και αναψυκτικών, το κάπνισμα και η ανεπαρκής στοματική υγιεινή. Οι χρωστικές αυτές προσκολλώνται στην αδαμαντίνη και με την πάροδο του χρόνου αλλοιώνουν το φυσικό χρώμα των δοντιών, ιδιαίτερα όταν συνυπάρχει οδοντική πλάκα και τρυγία.
Αντίθετα, οι ενδογενείς χρωστικές προέρχονται από το εσωτερικό της οδοντικής δομής και συνδέονται με τραυματισμούς, νέκρωση του πολφού, λήψη συγκεκριμένων φαρμάκων όπως οι τετρακυκλίνες στην παιδική ηλικία, υπερβολική έκθεση σε φθόριο ή γενετικούς παράγοντες. Σε αυτές τις περιπτώσεις, οι δυσχρωμίες είναι συνήθως πιο έντονες και πιο δύσκολες στην αντιμετώπιση.
Η στοματική κοιλότητα αποτελεί έναν από τους πιο ευαίσθητους και ταυτόχρονα λειτουργικούς ιστούς του ανθρώπινου σώματος. Τα δόντια και οι γύρω ιστοί εκτίθενται καθημερινά σε μηχανικές, χημικές και μικροβιακές επιδράσεις, γεγονός που ευνοεί την εμφάνιση χρωστικών αλλοιώσεων και αποτριβών. Πρόκειται για προβλήματα που δεν αφορούν μόνο την εικόνα του χαμόγελου, αλλά μπορούν να επηρεάσουν ουσιαστικά τη στοματική υγεία, προκαλώντας ευαισθησία, φθορά της αδαμαντίνης και αυξημένο κίνδυνο τερηδόνας.
Χρωστικές αλλοιώσεις και γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση
Σημαντικό ρόλο στην εμφάνιση χρωστικών αλλοιώσεων παίζει και η χημική διάβρωση της αδαμαντίνης. Όπως επισημαίνει η κ. Τσαούτου-Κωστομοίρη, τα γαστρικά οξέα που έρχονται σε επαφή με τα δόντια σε περιπτώσεις γαστροοισοφαγικής παλινδρόμησης προκαλούν απομετάλλωση της αδαμαντίνης. Η επιφάνειά της γίνεται πιο πορώδης και ευάλωτη, με αποτέλεσμα να συγκρατεί ευκολότερα χρωστικές ουσίες.
Λευκαντικά προϊόντα
Η αλόγιστη και συχνή χρήση λευκαντικών προϊόντων μπορεί επίσης να επιβαρύνει την κατάσταση. Η αυξημένη πορώδης υφή της αδαμαντίνης που προκαλείται οδηγεί σε ευκολότερη απορρόφηση χρωστικών. Έτσι, ενώ τα δόντια αρχικά φαίνονται πιο λευκά, μακροπρόθεσμα γίνονται πιο ευάλωτα σε επαναλαμβανόμενους αποχρωματισμούς, ιδιαίτερα όταν συνδυάζονται με κάπνισμα ή όξινες τροφές.
Οι αποτριβές αποτελούν μια συχνή παθολογική κατάσταση που αφορά τη σταδιακή απώλεια οδοντικής ουσίας, κυρίως στην αυχενική περιοχή των δοντιών, χωρίς να σχετίζεται με τερηδόνα. Βασικός παράγοντας εμφάνισής τους είναι το έντονο ή λανθασμένο βούρτσισμα, ειδικά με σκληρή οδοντόβουρτσα και υπερβολική πίεση. Παράλληλα, ο βρουξισμός, οι κακές συγκλεισιακές σχέσεις και η συχνή κατανάλωση όξινων τροφών οδηγούν σε χημική και μηχανική φθορά της αδαμαντίνης, προκαλώντας ευαισθησία, πόνο και αισθητικά προβλήματα.
Πρόληψη και θεραπεία
Η αντιμετώπιση των χρωστικών αλλοιώσεων και των αποτριβών βασίζεται τόσο στην πρόληψη όσο και στη σωστή θεραπεία. Η καθημερινή και σωστή στοματική υγιεινή, η χρήση κατάλληλης οδοντόκρεμας και οδοντικού νήματος, καθώς και ο περιορισμός καπνίσματος, όξινων και χρωστικών τροφών, αποτελούν βασικά μέτρα προστασίας. Σε θεραπευτικό επίπεδο, ο επαγγελματικός καθαρισμός απομακρύνει τις εξωγενείς χρωστικές και την τρυγία, ενώ η λεύκανση δοντιών μπορεί να εφαρμοστεί με ασφάλεια υπό οδοντιατρική επίβλεψη. Για τις αποτριβές, οι αποκαταστάσεις με σύνθετες ρητίνες και η χρήση νάρθηκα σε περιπτώσεις βρουξισμού συμβάλλουν στην προστασία των δοντιών.
«Οι χρωστικές, οι αποτριβές και οι χημικές διαβρώσεις αποτελούν πολυπαραγοντικά προβλήματα που απαιτούν έγκαιρη διάγνωση και σωστή αντιμετώπιση. Με κατάλληλη πρόληψη και θεραπεία μπορούμε να διασφαλίσουμε τόσο τη στοματική υγεία όσο και την αισθητική του χαμόγελου», καταλήγει η κ. Τσαούτου-Κωστομοίρη.
photo shutterstock
Διαβάστε επίσης
Έμφραγμα: Πώς αλλάζει η καθημερινότητα και τι πρέπει να προσέξει ο ασθενής
Πλυντήριο πιάτων: 10 σκεύη που δεν πρέπει να μπαίνουν στο κάτω ράφι